Paul Cremers Lezing

U kunt zich helaas niet meer aanmelden, alle plekken zijn bezet.

De jaarlijkse Paul Cremers Lezing is een eerbetoon aan een zeer gewaardeerd ‘andersdenker’ in de zorg die in 2002 overleed: Paul Cremers. De eerste editie vond plaats in 2003. Van meet af aan werden de lezingen druk bezocht en vonden de gepubliceerde teksten gretig aftrek. Daarmee is deze jaarlijkse lezing niet alleen een mooie herinnering aan Paul, maar vooral ook een telkens terugkerende bron van inspiratie voor ons allen.

 

Pauil Cremers levensloop

 

Terugkijken in samenhang

Op 4 april 2019 kijken we terug op de laatste zeven lezingen van de Paul Cremerslezing-cyclus. Gestart vanuit de ambitie van Paul Cremers hebben we vanuit verschillende invalshoeken zijn streven naar menswaardige zorg besproken. Dat doen we niet vanuit een aanklacht wat er allemaal mis is, dat is te makkelijk en levert geen enkele bijdrage aan vooruitgang. Wel vanuit verlangen naar nieuwe stappen, passend bij de tijd. Terugkijken doen we met een aantal sprekers van weleer en met Professor Jet Bussemaker. We komen van 16.00 uur tot 20.00 uur samen in locatie Mereveld te Utrecht.

Belangrijke positieve impact

Het zorg en welzijn construct van vandaag heeft vanaf de jaren ‘50 van de vorige eeuw een waardevolle reis gekend. Zorgzaamheid en curatie werden van vooral een informele bezigheid een beroep, met tarieven). Zorg werd zo ‘georganiseerde zorg’. Vooral vanwege de welvaartsstijging ontstond de behoefte dat niet louter gefortuneerden, maar iedereen toegang moest hebben tot goede zorg en ondersteuning. Hiermee werd zorg en welzijn een publiek goed en binnen de regelgeving getrokken; het werd aangestuurd vanuit het openbaar bestuur. Deze twee stappen hebben tot belangrijke positieve impact geleid; een hogere levensverwachting, goede zorg voor minder draagkrachtigen en spreiding van kansen op voorspoed.

Deze modelkeuzen hadden, naast de vele voordelen, ook schaduwzijden. Systeemdominantie heeft zorg en welzijn onpersoonlijk gemaakt, de economisering zorgde dat prikkels leidend werden voor gedrag en uniforme regels maakten maatwerk heel lastig. Om systeemfalen te mitigeren is er door de jaren veel ‘knip- en plakwerk’ geweest waardoor complexiteit toenam. Iedereen heeft het over de toegenomen regeldruk en hunkert naar meer tijd voor de patiënt en eerherstel voor professioneel handelen vanuit vertrouwen. Ondanks dat in 20 jaar tijd het budgettaire kader met 200% steeg (!) -een stijging die nauwelijks door vergrijzing is te verklaren- is het beeld dat er vooral bezuinigd en verschraald is.

In deze weerbarstige context probeerden we relevante bakens te onderzoeken. Zo stelde Paul Verhaeghe in 2016 de vraag hoe identiteit en autoriteit in de zorg de interactie vormgeeft tussen cliënt, zorgverlener, bestuurder en organisatie. En keek Machteld Huber (2015) naar de verschillende aspecten van veerkracht. Een prikkelende quote als “laat gezondheid niet een doel zijn, maar een middel dat ervoor zorgt dat iemand kan doen wat hij of zij écht belangrijk vindt”, heeft veel gevolgen wat de waarde zou moeten zijn voor zorg en welzijn. En Harry Kunneman (2012) vroeg zich hardop af “Wanneer de overheid en publieke zorgorganisaties in toenemende mate een beroep gaan doen op morele vermogens van burgers, dan komen ze ook voor de vraag te staan hoe de ontwikkeling en instandhouding van die morele vermogens te bevorderen. Op die vraag lijken ze nog nauwelijks voorbereid te zijn.” Alle veranderingen in de zorg hebben daadwerkelijk impact, niet alleen op het systeem maar ook op de morele relatie tussen cliënt en zorgverleners.

Wetenschappelijke impuls

De PCL beoogt met een wetenschappelijke impuls de dialoog te vergroten over dit even dynamische als wonderlijke landschap. Door terug te gaan naar de waarden en door het vraagstuk niet geïsoleerd te zien van het sociaal-culturele krachtenveld. Door ook de kunst aanwezig te laten zijn spreken we de verbeelding en het gevoel aan . Het reflectief vermogen en het bespreken van eigen gedrag van bestuurders wakkeren we aan. Al lijken gesprekken soms wijsgerig ze zijn altijd gericht op doen; van thought leader naar action hero noemden we dat eens. En, tot slot, door op zich abstracte begrippen als moraliteit, zingeving en veerkracht te duiden.

Zeven sprekers

Op 4 april kijken we terug, gevoed door de zeven sprekers, op een dus iets andere manier als we traditioneel doen. We hebben alle sprekers gesproken, hun laatste inzichten gevraagd en vooral hoe hun denken is verdergegaan ná hun PCL. Een aantal van hen gaat met ons in gesprek over deze grote vraag over hoe uit de as van verstatelijkte verzorgingsstaat een nieuw paradigma over onze zorgzame samenleving verrijst. En dat doen we met Professor Jet Bussemaker, hoogleraar ‘Wetenschap, beleid en maatschappelijke impact, in het bijzonder in de zorg’; een leerstoel die precies past bij de vraagstukken die we adresseren. Om in de complexiteit en verwarring van vandaag enige duiding en richting te geven. Niet om dogma’s of ideologie te verspreiden. Meningen zijn er al genoeg. Gaat u met ons op onderzoek? We zien u graag op 4 april.

Nu aanmelden

U kunt zich helaas niet meer aanmelden, alle plekken zijn bezet.

LET OP: De locatie is niet, zoals u van ons gewend bent, het Zalmhuis, maar Mereveld, Mereveldseweg 9 te Utrecht

Hartelijke groet,
Namens het Paul Cremers comité

Patty van Belle
Frido Kraanen (PGGM)
Helene Wüst (IJsselheem)
Freek Lapré (TIAS)
Elizabeth de Jong (Leeuwendaal)
Lidewij Geertsma (Wesselo & Partners)
Aline Molenaar (Per Saldo)
Stannie Driessen (Vilans)

PCL_2018 from Realzoom Pictures on Vimeo.

Menu