Onthok en scharrel

Kippen pakken het in de vrije natuur slim aan: ze scharrelen wat rond en pikken overal het lekkerste graantje mee. Ze genieten van een zandbad, poetsen hun veren, en slapen gezamenlijk in een boom.
In de zorg pakt het anders uit. De zorg-professional wordt grotendeels gemanaged. Beleidsmedewerkers, managers en bestuurders hebben zelf de ruimte om hun eigen ‘scharreltijd’ in te plannen, maar zij vergeten dat dit veel minder geldt voor de zorgprofessionals die zij managen. Door de structuur en dagindeling van de teams en medewerkers te bepalen, wordt de eigen inbreng en taak-volwassenheid van een groot deel van de organisatie beperkt.
De zorgprofessional wordt als het ware opgehokt. Het is van belang om na te denken over de vrije uitloopruimte die de medewerker gegund wordt. Ruimte en tijd om zelf een balans te vinden tussen werk en privé, de creativiteit te vergroten, energie op te doen om een nieuwe uitdaging aan te gaan of even met een leuke collega te scharrelen.
Zelfs bij zelfsturende teams wordt de dag nog volgepland en dit kan leiden tot tegenzin. Maar zelforganisatie kan niet bestaan zonder volledig commitment. Hiervoor zijn verantwoordelijke, maar zeker ook gelukkige werknemers nodig. Zelfsturing en zelforganisatie mogen we in deze vrij letterlijk nemen. Want de kwaliteit neemt toe als er ruimte is voor zelfreflectie, om daadwerkelijk te ervaren dat het goed gaat.

Filosoferen

In gesprekken met HR-managers wordt dit herkend: die hebben zelf meer ruimte om een afspraak te verzetten en prioriteiten te geven aan taken die zij zelf belangrijk vin-den, maar voor de uitvoerend zorgprofessional is het niet mogelijk een afspraak met een patiënt af te zeggen om even rustig te filosoferen en te reflecteren.
Hoe zou het dan wel kunnen? En hoe bereiden we medewerkers voor op nóg meer vrijheid? Dit zijn vragen die we onszelf moeten stellen om het werkgeluk te bevorderen. Werkgeluk komt en gaat; geluk in het algemeen is natuurlijk geen staat van zijn. Geef daarom niet alleen waardering voor de opgelegde taken, maar beloon vooral ook eigen initiatief en creatieve denkkracht. Besteed meer aandacht aan de ‘strengths’ van medewerkers. Dat wil zeggen: aan de dingen die mensen niet alleen goed kunnen, maar die hen ook nog eens energie schenken.

Yolande van der Linde organisatiepsychologie assessments

Yolande van der Linde is hoofd van de adviesgroep Organisatiepsychologie en Assesments

Douwe Wijbenga

Douwe Wijbenga is directeur van de sector Zorg bij Leeuwendaal

 

 

 

 

 

 

 

Deze column verscheen in de Special HR 2016 van de bladen Skipr en Lucide